ΚΛΩΣΤΗΡΙΔΙΟ ΤΕΤΑΝΟΥ

Το Κλωστηρίδιο του Τετάνου είναι Gram (+) βάκιλλος , που σχηματίζει σπόρους , αναερόβιος και κινητός μικροοργανισμός

Κλωστηρίδιο Τετάνου	Κλωστηρίδιο Αλλαντίασης
Τετανοσπασμίνη	Τοξίνη Αλλαντίασης
Αναστολή GABA	Αναστολή έκκρισης Ach από ΝΜΣύναψη
Σπαστική παράλυση	Χαλαρή Παράλυση

ΚΛΩΣΤΗΡΙΔΙΟ ΤΕΤΑΝΟΥ

Βρίσκεται παντού, αποικιζει το ανθρώπινο έντερο, είναι αυστηρό αναερόβιο-εξαιρετικά ευαίσθητο στο Ο₂ (το οξυγόνο το σκοτώνει & δεδομένου ότι είναι δύσκολο να αναπτυχθεί και να καλλιεργηθεί , όταν αναπτύσσεται , εμφανίζεται ως ένα λεπτό φιλμ στην επιφάνεια του άγαρ & όχι ως αποικίες). Οι σπόροι είναι στρογγυλοί & σχηματίζουν τελική διεύρυνση , μοιάζοντας με μπαγκετες από ντραμς (drumstick spore)

ΤΟΞΙΝΕΣ-2 τύποι τοξινων απελευθερώνονται από το Κλωστηρίδιο του Τετάνου

1.        Ο₂-ευαίσθητη ΑΙΜΟΛΥΣΙΝΗ (Τετανολυσίνη), ορολογικά παρομοια με την αιμολυσίνη του στρεπτόκοκκου (στρεπτολυσίνη),  της Λιστέριας και του Cl. Pergringens…όταν εισέρχεται στο ανθρώπινο σώμα καταστρέφεται από το Ο₂ και τη χοληστερόλη (& γι αυτό είναι δύσκολο να μελετηθεί)

2.        Θερμο-ευαίσθητη ΝΕΥΡΟΤΟΞΙΝΗ (Τετανοσπασμίνη), η οποία είναι μια κλασική ΕΞΩΤΟΞΙΝΗ , η οποία αποτελείται από 2 πολυπεπτιδικές αλυσίδες ΑΒ (υπομονάδες) , ενωμένες με ένα δισουλφιδικό δεσμό, που δομούν μια μονάδα αρχικά, η οποία στη συνέχεια διασπάται από μια πρωτεάση σε δυο αλυσίδες, σε δυο υπομονάδες : την ελαφριά «Α» αλυσίδα & τη βαρειά «Β» αλυσίδα. Το "Α" σημαίνει ενεργός , ενζυματική δραστηριότητα ((ψευδαργυρική ενδοπεπτιδάση ή μεταλλοπρωτεάση), η οποία είναι πολύ τοξική  & το "Β" σημαίνει σύνδεση (Binding), σύνδεση με τον κυτταρικό υποδοχέα, που βρίσκεται στους κινητικούς νευρώνες & κατ επέκταση της ενδοκυττάρωση της εξωτοξίνης ,  προκαλώντας τα συμπτώματα του τετάνου.

Η Β-ΥΠΟΜΟΝΑΔΑ, πολυπεπτιδική αλυσίδα, έχει αμινοτελικό και καρβόξυτελικό άκρο. Το COOH-άκρο θα συνδεθεί με τον κυτταρικό υποδοχέα σιαλικού οξέος (πολυσιαλογαγγλιοσίδες) & με τις γλυκοπρωτείνες στους κινητικούς νευρώνες, ιδιαίτερα με τους άξονες των κινητικών νευρώνων.

Αφού συνδεθεί με τις γλυκοπρωτείνες της αξονικής μεμβράνης , ενδοκυτταρώνεται και εισέρχεται σε ένα ενδόσωμα , ταξιδεύοντας παλίνδρομα προς το σώμα του κινητικού νευρώνα. Το σώμα λόγω του μεταβολισμού του παράγει διάφορα οξέα (πχ πυρουβικό, γαλακτικό κ.α.) με αποτέλεσμα το ενδοσωμάτιο να οξινοποιείται και να ύφίσταται διαμορφωτικές αλλαγές. Αποτέλεσμα αυτών των αλλαγών είναι το ενδοσωμάτιο που βρίσκονταν προσκολλημένο στην κυτταροπλασματική μεμβράνη , να εισέρχεται στο κυτταρόπλασμα, όπου αρχίζει και δραστηριοποιείται η αλυσίδα Α, δηλ η ψευδαργυρική ενδοπεπτιδάση, η οποία οδηγεί σε πρωτεόλυση τις SNARE πρωτείνες , οι οποίες υπό φυσιολογικές συνθήκες μεταφέρουν και απελευθερώνουν GABA (γενικά νευροδιαβιβαστές)  από τη μεμβράνη του νευρώνα. Στην περίπτωση του τετάνου η μειωμένη απελευθέρωση του ανασταλτικού νευροδιαβιβαστή, οδηγεί σε ΔΙΕΓΕΡΣΗ & πρακτικά σε ΣΠΑΣΤΙΚΟΤΗΤΑ (τρισμός, σαρδόνιο γέλιο, οπισθότονος).

Η σύνδεση της Τετανοσπασμίνης είναι μη αντιστρεπτή

ΕΡΩΤΗΣΗ: Υπάρχει περίπτωση να ανακάμψει ο ασθενής απ΄τον Τέτανο?

ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Εξαρτάται από το να ο ασθενής είναι ικανός να δημιουργήσει καινούργια αξονικά κομβία ή τελικά κομβία, τα οποία θα φέρουν προφανώς καινούργιες SNARE πρωτείνες , που δεν έχουν συνδεθεί με την τετανοσπασμίνη

ΕΡΩΤΗΣΗ : Μπορεί ένα μη τοξινογόνο στέλεχος του Cl. Tetani νε μετατραπεί σε τοξινογόνο στέλεχος?

ΑΠΑΝΤΗΣΗ : ΟΧΙ, διότι το πλασμίδιο το οποίο φέρει το γονίδιο γι την τετανοσπασμίνη δεν μεταφέρεται από ένα βακτηριακό κύτταρο σε ένα άλλο βακτηριακό κύτταρο

 

ΤΕΤΑΝΟΣ : ΣΠΑΣΤΙΚΗ ΠΑΡΑΛΥΣΗ ↓ GABA       (Τρισμός, Σαρδόνιο γέλιο, Οπισθότονος)	ΛΥΣΣΑ : Σπασμός φαρυγγικών μυών →ΧΑΛΑΡΗ ΠΑΡΑΛΥΣΗ Φωτοφοβία, Υδροφοβία, Σιαλόρροια RNA ιός του οποίου ο υποδοχέας είναι ο υποδοχέας της Ach
ΑΛΛΑΝΤΙΑΣΗ : ΚΑΤΙΟΥΣΑ ΧΑΛΑΡΗ           ΠΑΡΑΛΥΣΗ (Cl. Botulinum) διπλοπία, βλεφαρόπτωση Κονσέρβες Μέλι-σπόροι Θάνατος: διαφραγματική παράλυση	GBS: ΑΝΙΟΥΣΑ ΧΑΛΑΡΗ ΠΑΡΑΛΥΣΗ Απομυελίνωση του ΠΝΣ (Schwann) Campylobacter jejuni Zika virus     Θάνατος : διαφραγματική παράλυση

TETANOΣ

Αιτια : Clostridium Tetani, το οποίο εισέρχεται στον οργανισμό και μετά από μια περίοδο επώασης (ημέρες/εβδομάδες), προκαλεί συμπτώματα. Η περίοδος επώασης εξαρτάται από την απόσταση μεταξύ του σημείου εισόδου και του ΚΝΣ. Όσο πιο μικρή είναι η απόσταση που έχει να διανύσει ο μικροοργανισμός από το σημείο εισόδου στο ΚΝΣ , τόσο μικρότερη θα είναι η περίοδος επώασης & το αντίθετο.

ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ : Υπάρχουν 4 τύποι τετάνου

1.        ΕΝΤΟΠΙΣΜΕΝΟΣ- προκαλεί τοπικά συμπτώματα στο σημείο εισόδου ή πέριξ αυτού

2.        ΚΕΦΑΛΙΚΟΣ -το σημείο εισόδου είναι ο ίδιος ο εγκέφαλος (πολύ κακή πρόγνωση)

3.        ΓΕΝΙΚΕΥΜΕΝΟΣ -  πιο συχνός τύπος, με τα συμπτώματα να προέρχονται απ όλο το σώμα. Διακρίνονται σε ΚΙΝΗΤΙΚΑ (σπαστικότητα) & ΑΥΤΟΝΟΜΑ (εφίδρωση (αφυδάτωση), απώλεια εξωκυτταριων υγρών (αφυδάτωση +απώλεια ηλεκτρολυτών), διαταραχές της αρτηριακής πίεσης)

4.        ΝΕΟΓΝΙΚΟΣ : με θνητότητα >90%

ΔΙΑΓΝΩΣΗ

1.       Κλινική- αν είναι εμφανής η σπαστικότητα , ξεκινά θεραπεία

2.        Κ/ες : συνήθως είναι αρνητικές , διότι το κλωστηρίδιο του τετάνου είναι δύσκολο να καλλιεργηθεί, διότι το οξυγόνο το σκοτώνει , ενώ όταν και αν αναπτυχθεί , θα εμφανισθεί ως ένα λεπτό φιλμ πάνω στην επιφάνεια του άγαρ (όχι αποικίες), για το οποίο απαιτούνται ειδικές μέθοδοι

3.       Δοκιμασία εξουδετέρωσης της αντιτοξίνης του τετάνου : για την ανεύρεση της τετανοσπασμίνης (τετανοσπασμίνη + αντιτοξίνη σε ποντίκια , δεν είναι ευρέως διαθέσιμη μέθοδος)

ΠΡΟΛΗΨΗ

-ΕΜΒΟΛΙΟ : 6 δόσεις του τοξοειδούς του τετάνου + ενισχυτική δόση (κάθε 10 χρόνια)

ΘΕΡΑΠΕΙΑ

        -Χειρουργικός καθαρισμός του  αρχικού τραύματος  (ακόμη και αν το τραύμα φαίνεται καθαρό)

        -ΑΒ : Πενικιλλίνη (μπορεί να αναστείλει την απελευθέρωση της GABA, από τους ανασταλτικούς ενδιάμεσους νευρώνες), Μετρονιδαζόλη, δεν θα επηρεάσουν την τετανική τοξίνη , όμως θα ελαττώσουν τον αριθμό των κλωστηριδίων , ελαττώνοντας με αυτό τον τρόπο την παραγωγή τετανοσπασμίνης

       -Παθητική Ανοσοποίηση : Ανθρώπινη Τετανική Ανοσοσφαιρίνη, εξουδετερώνει την ελεύθερη τετανική τοξίνη

Ν.Β !!! Εφόσον η τετανική τοξίνη συνδεθεί (συνδεδεμένη τοξίνη), η σύνδεση είναι μη αναστρέψιμη

     - Ενεργητική Ανοσοποίηση : Τοξοειδές τετάνου