Μικροοργανισμοί που προσβάλλουν ταυτόχρονα αναπνευστικό και πεπτικό σύστημα

ΙΟΙ

Αδενοϊοί (Adenovirus)

Από τους πιο χαρακτηριστικούς — προκαλούν τόσο αναπνευστική συμπτωματολογία (φαρυγγίτιδα, επιπεφυκίτιδα, βρογχίτιδα) όσο και γαστρεντερικά συμπτώματα (διάρροια, εμετό, κοιλιακό άλγος), ιδίως στα παιδιά.

Ιοί της γρίπης (Influenza A και B)

Παρότι κυρίως αναπνευστικοί, ειδικά στα παιδιά μπορούν να προκαλέσουν ναυτία, εμετό, κοιλιακό άλγος και διάρροια ("γαστρεντερική γρίπη" είναι λανθασμένος όρος, αλλά η ίδια η γρίπη μπορεί να δώσει τέτοια συμπτώματα).

Κορωνοϊοί

Συμπεριλαμβανομένου του SARS-CoV-2 — εκτός από αναπνευστικά συμπτώματα, συχνά προκαλούν ναυτία, εμετό, διάρροια και κοιλιακό άλγος, καθώς ο υποδοχέας ACE2 που χρησιμοποιεί ο ιός υπάρχει σε αφθονία και στο γαστρεντερικό επιθήλιο.

Ιοί Coxsackie (Enterovirus)

Μπορούν να προσβάλλουν τον φάρυγγα (ερπητική στοματίτιδα/φαρυγγίτιδα) και ταυτόχρονα να προκαλέσουν γαστρεντερικά ενοχλήματα.

Ρινοϊοί (Rhinovirus)

Κυρίως αναπνευστικοί, αλλά κατάποση εκκρίσεων μπορεί να προκαλέσει δευτερογενή γαστρικό ερεθισμό.

RSV (Αναπνευστικός Συγκυτιακός Ιός)

Κυρίως στα βρέφη — εκτός από αναπνευστικά, μπορεί να συνοδεύεται από ανορεξία, εμετό και διάρροια.

ΒΑΚΤΗΡΙΑ

  Mycoplasma pneumoniae: Κυρίως αναπνευστικό παθογόνο (άτυπη πνευμονία), αλλά μπορεί να προκαλέσει και γαστρεντερικά συμπτώματα όπως ναυτία, εμετό, διάρροια, ως μέρος συστηματικής αντίδρασης.

  Bordetella pertussis (κοκίτης): Ο έντονος βήχας μπορεί να προκαλέσει εμετό ("βήχας με εμετό" είναι χαρακτηριστικό σύμπτωμα, ιδίως στα παιδιά).

  Streptococcus pyogenes (στρεπτόκοκκος ομάδας Α): Η στρεπτοκοκκική φαρυγγίτιδα συχνά συνοδεύεται από κοιλιακό άλγος, ναυτία και εμετό, ιδίως στα παιδιά — μηχανισμός πιθανώς τοξινο-μεσολαβούμενος.

  Legionella pneumophila: Εκτός από σοβαρή πνευμονία, χαρακτηριστικά προκαλεί γαστρεντερικά συμπτώματα (διάρροια, κοιλιακό άλγος, εμετό) σε σημαντικό ποσοστό ασθενών.

  Chlamydophila pneumoniae: Αναπνευστικό παθογόνο που μπορεί να συνοδεύεται από μη ειδικά συστηματικά συμπτώματα.

  Yersinia enterocolitica: Κυρίως εντερικό παθογόνο, αλλά μπορεί να προκαλέσει και φαρυγγίτιδα.

Μυκοβακτηρίδια

• Mycobacterium tuberculosis: Η πνευμονική φυματίωση μπορεί να συνοδεύεται από κατάποση πτυέλων που περιέχουν το βακτήριο, οδηγώντας σε δευτερογενή εντερική φυματίωση με κοιλιακά ενοχλήματα.

Μύκητες

• Candida albicans: Σε ανοσοκατεσταλμένους ασθενείς μπορεί να προσβάλλει ταυτόχρονα στοματοφάρυγγα (καντιντίαση στόματος) και οισοφάγο/γαστρεντερικό σύστημα.

 

Μηχανισμοί ταυτόχρονης προσβολής

Άμεση λοίμωξη και των δύο συστημάτων (π.χ. Legionella, Candida)

Κατάποση εκκρίσεων/παθογόνων από το αναπνευστικό στο πεπτικό (π.χ. φυματίωση, κοκκύτης)

Τοξινο-μεσολαβούμενα συμπτώματα (π.χ. στρεπτόκοκκος, όπου οι τοξίνες προκαλούν συστηματική αντίδραση)

Συστηματική φλεγμονώδης αντίδραση που επηρεάζει τη γαστρεντερική κινητικότητα