ΚΥΚΛΟΣΠΟΡΙΑΣΗ

Αιτια

Το Cyclospora cayetanensis είναι ένα κοκκιδιακό πρωτόζωο. Φαίνεται ότι όλα τα ανθρώπινα κρούσματα προκαλούνται από αυτό το είδος. Δεν έχουν εντοπιστεί ζωικές δεξαμενές για το C. cayetanensis.

Κύκλος Ζωή του Παρασίτου

Όταν η ωοκύστη αποβάλλεται πρόσφατα με τα κόπρανα, δεν είναι μολυσματική (επομένως, δεν μπορεί να συμβεί άμεση κοπρανοστοματική μετάδοση· αυτό διαφοροποιεί την Cyclospora από ένα άλλο σημαντικό κοκκιδιακό παράσιτο, το Cryptosporidium). Στο περιβάλλον, η σποριογένεση συμβαίνει μετά από ημέρες ή εβδομάδες σε θερμοκρασίες μεταξύ 22°C και 32°C, με αποτέλεσμα τη διαίρεση της σποροδίου (εγκυστωμένο σπόριου) σε δύο σποριοκύστεις, καθεμία από τις οποίες περιέχει δύο επιμήκεις σποροζωίτες. Οι σποριογόνες ωοκύστεις μπορούν να μολύνουν φρέσκα προϊόντα και νερό, τα οποία στη συνέχεια καταπίνονται. Οι ωοκύστεις σχηματίζουν κύστες στο γαστρεντερικό σωλήνα, απελευθερώνοντας τους σποροζωίτες, οι οποίοι εισβάλλουν στα επιθηλιακά κύτταρα του λεπτού εντέρου. Μέσα στα κύτταρα υφίστανται ασεξουαλικό πολλαπλασιασμό σε μεροντίτες τύπου Ι και τύπου II. Οι μεροζωίτες από μεροντίτες τύπου Ι πιθανότατα παραμένουν στον ασεξουαλικό κύκλο, ενώ οι μεροζωίτες από μεροντίτες τύπου II υφίστανται σεξουαλική ανάπτυξη σε μακρογαμετοκύτταρα και μικρογαμετοκύτταρα κατά την εισβολή σε άλλο κύτταρο ξενιστή. Πραγματοποιείται γονιμοποίηση και το ζυγωτό αναπτύσσεται σε ωοκύστη η οποία απελευθερώνεται από το κύτταρο ξενιστή και αποβάλλεται στην εικόνα των κοπράνων. Αρκετές πτυχές της ενδοκυτταρικής αντιγραφής και ανάπτυξης είναι ακόμη άγνωστες και οι πιθανοί μηχανισμοί μόλυνσης των τροφίμων και του νερού βρίσκονται ακόμη υπό διερεύνηση.

εισέρχεται σποροκύστη → εξέρχεται ωοκύστη

 Μετάδοση

Ο κύριος τρόπος μετάδοσης της λοίμωξης από Cyclospora είναι μέσω μολυσμένων τροφίμων. Η κύρια αιτία της ασθένειας είναι τα μολυσμένα φρέσκα τρόφιμα, όπως τα μούρα και τα φυλλώδη λαχανικά, τα οποία είναι δύσκολο να καθαριστούν αποτελεσματικά και καταναλώνονται χωρίς να υποβληθούν σε περαιτέρω επεξεργασία για την εξάλειψη ή την αδρανοποίηση των ωοκύστεων

Ξενιστές

Οι άνθρωποι φαίνεται να είναι ο μόνος σημαντικός ξενιστής για το C. cayetanensis. Περιστασιακά, κύστεις ανακτώνται από τα κόπρανα των ζώων, αλλά είναι πιθανό ότι αυτό αντιπροσωπεύει ψευδή διέλευση μετά από κοπροφαγία. Τα στοιχεία που είναι τώρα διαθέσιμα υποδηλώνουν ότι το C. cayetanensis κατοικεί ειδικά στους ανθρώπους. Ωστόσο, ωοκύστεις που μοιάζουν με κυκλοσπορίδια και μοιάζουν με C. cayetanensis παρατηρήθηκαν στα κόπρανα διαφόρων ζωικών ειδών, συμπεριλαμβανομένων πάπιων, κοτόπουλων, πιθήκων, σκύλων, ποντικών και αρουραίων, ερπετών, εντομοφάγων, φιδιών και τρωκτικών, σε βοοειδή  και κατσικιών, επίσης σε ζώα ζωολογικών κήπων (πρωτεύοντα μη ανθρώπινα και αρτιοδάκτυλα) και σε κόκκινα πάντα.

Το Cyclospora spp. μολύνει κυρίως τα επιθηλιακά κύτταρα του άνω τμήματος του λεπτού εντέρου, ιδιαίτερα της νήστιδας.

Υψηλότερη συχνότητα εμφάνισης παρατηρείται συνήθως σε ανοσοκατεσταλμένα άτομα με ασθένειες όπως οξεία λεμφοβλαστική λευχαιμία και λέμφωμα Hodgkin . Ενώ οι λοιμώξεις από Cyclospora μπορούν να θεραπευτούν με τριμεθοπρίμη και σουλφαμεθοξαζόλη, όσοι δεν λαμβάνουν θεραπεία μπορεί να εμφανίσουν υποτροπιάζοντα επεισόδια νόσου για εβδομάδες ή μήνες

Γεωγραφική Κατανομή

Η κυκλοσπορίαση έχει αναφερθεί σε πολλές χώρες, αλλά είναι πιο συχνή σε τροπικές και υποτροπικές περιοχές. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η πλειονότητα των κρουσμάτων αναφέρεται κατά τους ανοιξιάτικους και καλοκαιρινούς μήνες. Επιδημίες έχουν εντοπιστεί σχεδόν κάθε χρόνο από τα μέσα της δεκαετίας του 1990.

Κλινική Παρουσίαση

Μετά από μια μέση περίοδο επώασης μιας εβδομάδας (2-22 ημέρες), σε άτομα με φυσιολογική ανοσία, η λοίμωξη από Cyclospora εκδηλώνεται ως αυτοπεριοριζόμενη διάρροια ή ως αφανής λοίμωξη. Ωστόσο, παρατεταμένη διάρροια μπορεί να εμφανιστεί σε άτομα με ανοσολογικές ανεπάρκειες. Τα ενήλικα μολυσμένα άτομα μπορεί να εμφανίσουν ασυμπτωματική εξέλιξη της πορείας ή μια αυτοπεριοριζόμενη κατάσταση που χαρακτηρίζεται από κυκλική, μη αιματηρή, υδαρή διάρροια που περιστασιακά εναλλάσσεται με δυσκοιλιότητα.

Οι ασθενείς μπορεί επίσης να εμφανίσουν άλλα σημάδια ανορεξίας, ναυτίας, εμέτου, απώλειας βάρους, εξάντλησης και κράμπες στην κοιλιά. Η υδαρής διάρροια που σχετίζεται με την κυκλοσπορίαση μπορεί να καθυστερήσει για εβδομάδες ή μήνες, και σε μικρά παιδιά και ανοσοκατεσταλμένα άτομα, τα συμπτώματα μπορεί να είναι πιο σοβαρά.

Πριν από την έναρξη της διάρροιας, μπορεί να εμφανιστεί ένα πρόδρομο στάδιο που μοιάζει με γρίπη με αρθραλγίες και μυαλγίες. Μερικές φορές μπορεί να υπάρχει χαμηλός πυρετός και συμπτώματα δυσαπορρόφησης D-ξυλόζης (χρόνια διάρροια, κοιλιακή διάταση, σοβαρό φούσκωμα, κράμπες και ανεξήγητη απώλεια βάρους).

Τα συμπτώματα είναι συχνά επίμονα και μπορεί να επιστρέψουν μήνες αργότερα. Με κάθε διαδοχική λοίμωξη μετά το πρώτο επεισόδιο κυκλοσπορίασης, η πιθανότητα διάρροιας και η διάρκεια των κλινικών συμπτωμάτων μειώνονται σημαντικά. Σε ενδημικές περιοχές, έχουν παρατηρηθεί υψηλά ποσοστά ασυμπτωματικών φορέων.

Η κυκλοσπορίαση έχει θεωρηθεί ως ευκαιριακή λοίμωξη σε άτομα με HIV. Η παρατεταμένη διάρροια, η εξάντληση και η απώλεια βάρους είναι συμπτώματα του C. cayetanesis σε άτομα θετικά στον ιό HIV.

Υπάρχουν στοιχεία που συνδέουν τις λοιμώξεις από Cyclospora με το σύνδρομο Guillain-Barré και το σύνδρομο Reiter, τα οποία χαρακτηρίζονται από την τριάδα της οφθαλμικής φλεγμονής (επιπεφυκίτιδα, ιρίτιδα, επισκληρίτιδα), επιπλέον, η στείρα ουρηθρίτιδα και η φλεγμονώδης ολιγοαρθρίτιδα έχουν αναγνωριστεί ως επιπλοκή της Cyclosporiasis (Quintero-Betancourt et al., 2002). Έχουν καταγραφεί νοσήματα των  χοληφόρων, καθώς και συν-λοιμώξεις με άλλα εντερικά παθογόνα, συμπεριλαμβανομένου του Cryptosporidium

Εργαστηριακή Διάγνωση

Τα μη συντηρημένα κόπρανα που συλλέγονται σε εντερικά μέσα μεταφοράς (π.χ., Cary-Blair) χρησιμοποιούνται συνήθως για διαγνωστικές εξετάσεις ανεξάρτητες από καλλιέργεια (CIDTs) και μπορούν να χρησιμοποιηθούν για επιβεβαιωτικές εξετάσεις με μικροσκοπία ή/και PCR, εάν χρειάζεται. Τα μη συντηρημένα δείγματα πρέπει να ψύχονται και να αποστέλλονται στο διαγνωστικό εργαστήριο το συντομότερο δυνατό.

Τα Cyclospora spp. μπορούν να αναγνωριστούν χρησιμοποιώντας μεθόδους χρώσης με θερμή σαφρανίνη και οξεάντοχη χρώση. Επιπλέον, η εξαγωγή DNA ωοκύστεων και η δοκιμασία PCR είναι μια χρήσιμη τεχνική για την αναγνώριση της κυκλοσπορίασης.

Οι ωοκύστεις Cyclospora μπορούν να αποβληθούν κατά διαστήματα και σε μικρούς αριθμούς. Έτσι:

Ένα μόνο αρνητικό δείγμα κοπράνων δεν αποκλείει τη διάγνωση. Μπορεί να απαιτούνται τρία ή περισσότερα δείγματα σε διαστήματα 2 ή 3 ημερών.

Θα πρέπει να χρησιμοποιούνται διαδικασίες συμπύκνωσης για τη μεγιστοποίηση της ανάκτησης των ωοκύστεων. Η μέθοδος που είναι πιο γνωστή στους εργαστηριακούς είναι η τεχνική καθίζησης με φορμόλη-οξικό αιθυλεστέρα (φυγοκέντρηση για 10 λεπτά στα 500 × g). Μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν και άλλες μέθοδοι (όπως η διαδικασία επίπλευσης Sheather).

Μικροσκοπική Εξέταση

Το ίζημα μπορεί να εξεταστεί μικροσκοπικά με τις ακόλουθες τεχνικές:

Υγρές επιστρώσεις (με συμβατική μικροσκοπία φωτός, η οποία μπορεί να ενισχυθεί με μικροσκοπία φθορισμού UV ή διαφορική αντίθεση παρεμβολής [DIC, Nomarsky])

Χρωματισμένα επιχρίσματα (χρησιμοποιώντας τροποποιημένη χρώση οξεάντοχης ή τροποποιημένη χρώση σαφρανίνης). Τόσο οι τροποποιημένες χρώσεις οξεάντοχης όσο και η τροποποιημένη χρώση σαφρανίνης θα χρωματίσουν τις κύστεις Cyclospora από ροζ έως έντονο κόκκινο. Η χρώση μπορεί να είναι πιο μεταβλητή χρησιμοποιώντας τροποποιημένη οξεάντοχη χρώση.

Άλλες συνηθισμένες χρώσεις, συμπεριλαμβανομένων των χρώσεων Giemsa και trichrome, δεν επαρκούν για την αξιόπιστη ανίχνευση της Cyclospora.

Μοριακή Διάγνωση

Έχουν αναπτυχθεί αρκετά συμβατικά και πρωτόκολλα PCR σε πραγματικό χρόνο για την ειδική ανίχνευση της Cyclospora cayetanensis στα κόπρανα. Διατίθενται εμπορικά, εγκεκριμένα από τον FDA πάνελ (που περιλαμβάνουν άλλα εντερικά παθογόνα) και είναι εξαιρετικά ευαίσθητα.

Ασφάλεια Εργαστηρίου

Ισχύουν οι τυπικές προφυλάξεις για την επεξεργασία δειγμάτων κοπράνων.

Οι ωοκύστεις Cyclospora δεν είναι άμεσα μολυσματικές μετά την απέκκριση, ωστόσο, θα πρέπει να λαμβάνονται προφυλάξεις για την αποφυγή έκθεσης σε άλλα παθογόνα που μπορεί να υπάρχουν στα κόπρανα.

Θεραπεία

Η έγκαιρη αναγνώριση και θεραπεία μπορούν να έχουν ευεργετικό θεραπευτικό αποτέλεσμα.

Στην ανθρώπινη κυκλοσπορίαση, η χημειοθεραπεία και η αναμενόμενη προσοχή είναι απαραίτητες, ειδικά για τα ανοσοκατεσταλμένα άτομα.

Η μακροχρόνια διάρροια μπορεί περιστασιακά να προκαλέσει υποσιτισμό ή αφυδάτωση, σε σπάνιες περιπτώσεις μπορεί να προκαλέσει σοβαρή αφυδάτωση και θάνατο βρεφών, παρόλο που οι θάνατοι από κυκλοσπορίαση είναι σπάνιοι στους ανθρώπους.

Η θεραπεία της κυκλοσπορίασης περιλαμβάνει:

- υποστηρικτική φροντίδα

-διατήρηση της ισορροπίας υγρών και ηλεκτρολυτών

-ανακούφιση των συμπτωμάτων και

-αντιβιοτική φαρμακευτική αγωγή.

Η τριμεθοπρίμη-σουλφαμεθοξαζόλη εξαλείφει με επιτυχία τον οργανισμό. Έχει αναφερθεί ότι η ανθρώπινη κυκλοσπορίαση μπορεί να θεραπευτεί με θεραπεία με 160 mg τριμεθοπρίμης και 800 mg σουλφαμεθοξαζόλης δύο φορές την ημέρα (TMP-SMX, επίσης γνωστή ως κο-τριμοξαζόλη) για επτά ημέρες. Η TMP-SMX θεωρείται αποτελεσματική φαρμακευτική αγωγή, με πολυάριθμες δοκιμές να υποδεικνύουν ελάχιστα ποσοστά υποτροπής.

Μερικοί ασθενείς αναπτύσσουν αλλεργίες και δυσανεξίες στην TMP-SMX.

Σε τέτοιες περιστάσεις, το αντιβιοτικό σιπροφλοξασίνη με χαμηλότερη αποτελεσματικότητα από την TMP-SMX είναι μια προσιτή θεραπευτική προσέγγιση για την ανθρώπινη κυκλοσπορίαση.

Η νιταζοξανίδη, ένα εναλλακτικό φάρμακο, μπορεί να εφαρμοστεί όταν εμφανίζεται αντοχή στην σιπροφλοξασίνη και δυσανεξία στο θείο

Πρόληψη

Οι καταναλωτές θα πρέπει να συνεχίσουν να απολαμβάνουν φρέσκα προϊόντα ως μέρος μιας ισορροπημένης διατροφής. Για να μειωθεί ο κίνδυνος από τις περισσότερες αιτίες τροφιμογενών ασθενειών και άλλων μολυσματικών παραγόντων, το CDC συνιστά να πλένετε φρέσκα φρούτα και λαχανικά με καθαρό τρεχούμενο νερό.

Ωστόσο, το πλύσιμο, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης χημικής απολύμανσης ή μεθόδων απολύμανσης, είναι απίθανο να σκοτώσει το C. cayetanensis.

Η ανθεκτικότητα των ωοκύστεων Cyclospora στα κοινά απολυμαντικά που χρησιμοποιούνται στη βιομηχανία τροφίμων μπορεί να αποδοθεί στην ισχυρή τους ικανότητα να προσκολλώνται σε επιφάνειες φρούτων και λαχανικών.

Οι ωοκύστεις  όμως δεν μπορούν να επιβιώσουν από την κατάψυξη ή το στέγνωμα, καθώς και από τις  διαδικασίες μαγειρέματος που αυξάνουν τη θερμοκρασία του προϊόντος στους 70 °C απενεργοποιούν τον οργανισμό.

Άτομα με διάρροια που διαρκεί >3 ημέρες ή που έχουν οποιαδήποτε άλλα ανησυχητικά συμπτώματα θα πρέπει να απευθυνθούν σε έναν πάροχο υγειονομικής περίθαλψης εάν πιστεύουν ότι μπορεί να έχουν αρρωστήσει από την κατανάλωση μολυσμένων τροφίμων.