ΜΥΟΚΑΡΔΙΤΙΔΑ και ΕΜΒΟΛΙΑ mRNA COVID-19
Έχει παρατηρηθεί ένας αυξημενος κίνδυνος εμφάνισης μυοκαρδίτιδας ανάμεσα στα άτομα που λαμβάνουν τα εμβόλιο mRNA, ιδιαίτερα μεταξύ των αρρένων ηλικίας 12-29 ετών. Φαίνεται όμως ότι το όφελος από τη διενέργεια των εμβολίων υπερτερεί του κινδύνου της εμφάνισης μυοκαρδίτιδας και για το συνεχίζεται να προτείνεται η χρήση των εμβολίων αυτών στο συγκεκριμένο ηλικιακό φάσμα.
Συγκεκριμένα παρατηρούνται 3 παρενέργειες που σχετίζονται με τα mRNA εμβόλια:
1. Οξεία μυοκαρδίτιδα
2. Οξεία περικαρδίτιδα
3. Οξεία μυοπερικαρδίτιδα
ΟΞΕΙΑ ΜΥΟΚΑΡΔΙΤΙΔΑ
Α. Πιθανή περίπτωση- Ορισμός
Παρουσία ενός ή περισσοτέρων νέων συμπτωμάτων ή επιδείνωση ενός ή περισσοτέρων εξ αυτών (τα άτομα που δεν παρουσιάζουν τα αναφερόμενα συμπτώματα, αλλά ικανοποιούν τα άλλα κριτήρια μπορούν να κατηγοριοποιηθούν ως υποκλινική μυοκαρδίτιδα) :
- Θωρακικό άλγος, πίεση ή δυσφορία
-Δύσπνοια, δυσκολία στην αναπνοή ή πόνος κατά την αναπνοή
-Αίσθημα παλμών
-Συγκοπή
Ή παιδιά <12 ετών μπορεί να παρουσιάσουν 2 ή περισσότερα εκ των παρακάτω συμπτωμάτων :
-Ευερεθιστότητα
-Φτωχή σίτιση
-Έμετος
-Ταχύπνοια
-Λήθαργος
ΚΑΙ ένα ή περισσότερα νέα εργαστηριακά ευρήματα :
-Επίπεδα τροπονίνης (οποιοσδήποτε τύπος) > από τα ανώτερα φυσιολογικά όρια
-ΗΚΓραφικές διαταραχές ή διαταραχές του ρυθμού συμβατές με μυοκαρδίτιδα (τουλάχιστον ένα εκ των παρακάτω ι) διαταραχές του ST-τμήματος ή του Τ-κύματος ιι) παροξυσμικές ή εμμένουσες κολπικές, υπερκοιλιακές ή κοιλιακές αρρυθμίες)
-U/S καρδιάς : διαταραχές της καρδιακής λειτουργίας ή της κινητικότητας του καρδιακού τοιχώματος
-cMRI : ευρήματα συμβατά με μυοκαρδίτιδα σύμφωνα με τα αναθεωρημένα κριτήρια Lake Louise
ΚΑΙ
-Καμία άλλη αιτία των σημείων και συμπτωμάτων
Β. Επιβεβαιωμένη περίπτωση- Ορισμός
Παρουσία ενός ή περισσοτέρων νέων συμπτωμάτων ή επιδείνωση ενός ή περισσοτέρων εξ αυτών (τα άτομα που δεν παρουσιάζουν τα αναφερόμενα συμπτώματα, αλλά ικανοποιούν τα άλλα κριτήρια μπορούν να κατηγοριοποιηθούν ως υποκλινική μυοκαρδίτιδα) :
- Θωρακικό άλγος, πίεση ή δυσφορία
-Δύσπνοια, δυσκολία στην αναπνοή ή πόνος κατά την αναπνοή
-Αίσθημα παλμών
-Συγκοπή
Ή παιδιά <12 ετών μπορεί να παρουσιάσουν 2 ή περισσότερα εκ των παρακάτω συμπτωμάτων :
-Ευερεθιστότητα
-Φτωχή σίτιση
-Έμετος
-Ταχύπνοια
-Λήθαργος
ΚΑΙ ένα ή περισσότερα νέα εργαστηριακά ευρήματα :
-Επίπεδα τροπονίνης (οποιοσδήποτε τύπος) > από τα ανώτερα φυσιολογικά όρια
-cMRI : ευρήματα συμβατά με μυοκαρδίτιδα σύμφωνα με τα αναθεωρημένα κριτήρια Lake Louise
-Ιστοπαθολογική επιβεβαίωση της μυοκαρδίτιδας σύμφωνα με τα κριτήρια του Dallas
ΚΑΙ
-Καμία άλλη αιτία των σημείων και συμπτωμάτων
ΟΞΕΙΑ ΠΕΡΙΚΑΡΔΙΤΙΔΑ
Παρουσία 2 ή περισσοτέρων νέων ή επιδεινούμενων κλινικών εκδηλώσεων:
-Οξύ θωρακικό άλγος ( επιδεινώνεται σε ύπτια θέση, στη βαθειά εισπνοή ή στο βήχα και βελτιώνεται σε καθιστή θέση ή γέρνοντας μπροστά, αν και περιγράφονται και άλλοι τύποι πόνου)
-Ήχος περικαρδιακής τριβής κατά την ακρόαση
-ΗΚΓ : κατάσπαση (πτώση) του τμήματος PR ή ανύψωση (άρση) του τμήματος ST
-U/S καρδιάς ή cMRI : νέα ή επιδεινούμενη περικαρδιακή συλλογή
ΜΥΟΠΕΡΙΚΑΡΔΙΤΙΔΑ
Ο όρος αυτός χρησιμοποιείται για τους ασθενείς που πληρούν κριτήρια και των δύο νοσημάτων
Πέραν όμως των ορισμών το ζήτημα είναι τι γίνεται στην πράξη και στην καθημερινότητα. Άρα το πρώτο που θα πρέπει να αναζητηθεί είναι αν ο/η νεαρός/η ασθενής είναι εμβολιασμένος/η και με πόσες δόσεις. Φυσικά θα πρέπει να αναζητηθούν κάποια συμπτώματα από τα προαναφερόμενα , όπως κι επίσης το ιατρικό, κοινωνικό και ταξιδιωτικό ιστορικό του ασθενούς.
Σε μια προσπάθεια βραχείας ανασκόπησης της μυοκαρδίτιδας στα παιδιά, θα μπορούσαμε να διακρίνουμε τις αιτίες της μυοκαρδίτιδας σε : λοιμώδεις και μη λοιμώδεις.
Οι λοιμώδεις αιτίες περιλαμβάνουν αδρά αιτίες όπως : ιοί, μικρόβια, μύκητες, σπειροχαίτες, ρικέτσιες και πρωτόζωα.
Οι μη λοιμώδεις αιτίες περιλαμβάνουν τα αυτοάνοσα νοσήματα, φάρμακα που προκαλούν υπερευαισθησία, αλλεργιογόνα, τοξίνες, αλλοαντιγόνα και καταχρηστικές ουσίες .
Σε μια αρχική προσέγγιση του ασθενούς θα πρέπει να γίνουν ένα ΗΚΓ, να ληφθούν επίπεδα τροπονίνης και πρωτείνες οξείας φάσης όπως ΤΚΕ και CRP. Αν αυτές οι εξετάσεις είναι φυσιολογικές είναι λίγο απίθανο να υπάρχει μυοκαρδίτιδα ή/ και περικαρδίτιδα. Σε αντίθετη περίπτωση μάλλον θα είναι απαραίτητη η βοήθεια παιδοκαρδιολόγου, παιδολοιμωξιολόγου ή ακόμη και παιδορευματολόγου.
Ο περαιτέρω έλεγχος θα πρέπει να περιλαμβάνει : CPK-MB, τροπονίνες (Ι, Τ) , BNP, NT-proBNP, βιοψία καρδιακού μυός με PCR και ανοσοιστολογία, ΗΚΓ, U/S καρδιας, MRI καρδιάς, πυρηνική απεικόνιση και CT/CT-αγγειογραφία θα τεκμηριώσουν και θα βοηθήσουν στη διάγνωση και αντιμετώπιση του ασθενούς.
Μια σημαντική πλευρά στην αντιμετώπιση της μυοκαρδίτιδας είναι η εμφάνιση ή μη των αρρυθμιών , κολπικών ή κοιλιακών, για τις οποίες είναι άγνωστο αν η αντιμετώπιση της μυοκαρδίτιδας ελαττώνει το ποσοστό εμφάνισής των. Η παροδική φλεβική τοποθέτηση βηματοδότη είναι μια ασφαλής μέθοδος, διότι μπορεί οι αρρυθμίες να έχουν παροδικό χαρακτήρα, επηρεάζουν όμως την καρδιακή λειτουργία με άσχημη εξέλιξη όσον αφορά την κοιλιακή δυσλειτουργία. Σε περίπτωση χαμηλού κλάσματος εξώθησης χορηγούνται ινότροπα και η μιλρινόνη είναι η πρώτη γραμμή θεραπείας, ενώ σε περίπτωση υπότασης και καρδιογενούς shock χρησιμοποιούνται η επινεφρίνη και η ντοπαμίνη, δεδομένου ότι αυτοί οι παράγοντες έχουν περισσότερο χρονότροπο και αρρυθμογόνο δυναμικό. Η αύξηση της πίεσης αιμάτωσης επιτυγχάνεται με το χλωριούχο ασβέστιο και την έγχυση βαζοπρεσσίνης. Τα επόμενα βήματα είναι η αντιμετώπιση της καρδιακής ανεπάρκειας, η μηχανική υποστήριξη και η μεταμόσχευση καρδιάς
